Вовед во вештачката интелигенција
|
На овој курс ќе научите: |
||
 |
Што е вештачка интелигенција и за што се користи. | |
|
Како да ги препознаете алатките базирани на вештачка интелигенција кои веќе ги користите (или можете да ги користите) во вашиот секојдневен живот. | |
|
Како да ги идентификувате придобивките и ризиците од користењето на вештачка интелигенција. | |
Вештачката интелигенција (AI) е технологија која им овозможува на машините да "учат" и да носат одлуки на сличен начин како човекот, но користејќи податоци и софтвер.
Тие не се роботи во форма на човек кои размислуваат самостојно, како во филмовите. Во реалноста, најчесто вештачката интелигенција е "скриена" во програми, апликации и уреди што ги користиме секојдневно.
На пример:
Кога вашиот смартфон ви предлага зборови кога пишувате порака, тоа е вештачка интелигенција. Системот "научил" како пишуваш и ти нуди помош да пишуваш побрзо.
|
Можеби не знаете, но веќе сте опкружени со Вештачка Интелигенција во многу аспекти од вашиот секојдневен живот: |
||
 |
Гласовни асистенти: како Alexa, Siri или Google Assistant, кои одговараат на вашите прашања или извршуваат задачи само преку разговор со нив.
|
|
 |
Персонализирани препораки: Netflix, YouTube, Spotify или Amazon предлагаат филмови, песни или производи врз основа на она што веќе сте го виделе или слушнале.
|
|
 |
GPS навигатори: како Google Maps, кои ја пресметуваат најбрзата рута врз основа на сообраќајот.
|
|
 |
Мобилни камери: Тие автоматски ја прилагодуваат сликата за да изгледа подобро.
|
|
 |
Банки и продавници: Користат чат-ботови за да одговорат на вашите прашања или да ви помогнат при купување.
|
|
|
Вештачката интелигенција е во позадина, помага без да забележите. Не можете да ја видите, но можете да ја почувствувате во тоа како работите функционираат подобро, побрзо и на поперсонализиран начин. |
||
Мит 1: Вештачката интелигенција ќе ги замени сите луѓе.
Реалност: Вештачката интелигенција може да автоматизира некои задачи, но не ја заменува човечката проценка, емпатијата и здравиот разум.
Мит 2: Вештачката интелигенција е премногу комплицирана за разбирање.
Реалност: Не мора да знаете како да програмирате за да разберете и користите вештачка интелигенција. Како автомобил, не мора да знаете како е направен за да го возите.
Мит 3: Машините размислуваат како луѓе.
Реалност: Машините не размислуваат и не чувствуваат. Тие само обработуваат податоци и следат инструкции, дури и ако понекогаш изгледа дека "разбираат".
|
Вештачката интелигенција е алатка која им овозможува на машините да извршуваат задачи кои обично бараат човечка интелигенција, како предвидување или одговор.
|
 |
||
|
Ја користиме секој ден без да сфаќаме: во телефони, интернет, домашни апарати и повеќе.
|
|||
|
Не треба да се плашиме од вештачката интелигенција, туку да научиме да ја користиме самоуверено и одговорно.
|
Практична употреба на вештачката интелигенција во секојдневниот живот
|
Виртуелните асистенти се програми кои го слушаат вашиот глас и одговараат на вашите прашања или извршуваат задачи. Најпознатите се: |
 |
|||
|
Alexa (од Amazon) | |||
|
Siri (од Apple) | |||
|
Google Assistant (на Android телефони) | |||
|
Можете да ги прашате работи како: |
||||
|
Какво ќе биде времето утре? | |||
|
Да пушти музика. | |||
|
Потсетување да ги земете лековите во 9 часот. | |||
|
Тие работат на паметни звучници, мобилни уреди или таблети, и се дизајнирани да ви го олеснат животот, особено ако имате потешкотии со пишување или движење. |
|
 |
Совет:
Не мора да викате или да зборувате совршено. Само зборувајте јасно и природно. На пример: 'Добро Google, колку е часот?’ |
|
Совет:
Не споделувајте ги вашите лични податоци преку глас или чет ако не сте сигурни кој е на другата страна. |
|
Чатбот е "разговорен робот" кој се појавува кога ќе посетите веб-страница, како вашата банка или продавница. |
 |
|||
| Служи за: | ||||
|
Одговарање на често поставувани прашања (распоред, термини, нарачки). | |||
|
Ќе ти помогне да најдеш информации. | |||
|
Извршување едноставни формалности. |
|||
|
Како да препознаете чатбот? |
|
|
Совет: Не мора да знаете како да пишувате совршено. Само напишете едноставни реченици како: 'Морам да го сменам терминот кај докторот'. |
|
Паметните уреди се управувани од вештачка интелигенција и ви овозможуваат лесно да го контролирате вашиот дом, преку апликација или преку глас. |
|
|
Паметни светла: вклучување и исклучување по команда или во закажано време.
|
|
Паметни термостати: Автоматски ја регулирааат ја температурата.
|
|
Паметни приклучоци:Вклучување или исклучување на апарати без да мора да станувате:
|
|
Паметни камери или ѕвончиња: Ќе ви овозможи да видите кој е на вратата од вашиот мобилен телефон.
|
| Овие уреди можат да ја подобрат удобноста, безбедноста и автономијата во домот. | |
|
Совет: Можете да ги оцените статистиките со нешто едноставно, како паметна сијалица која може да се контролира преку апликација на вашиот телефон или со глас. |
|
Можете да разговарате со виртуелни асистенти како Siri, Alexa или Google за да извршите едноставни задачи.
|
|
||
|
Чатботите ви помагаат на веб-страници без потреба од телефонски повик.
|
|||
|
Паметните уреди можат да ви го олеснат животот дома.
|
|||
|
Секогаш е важно да се грижите за вашата безбедност и приватност кога ги користите овие технологии.
|
Предности, ограничувања и етика на АИ
|
Вештачката интелигенција е многу корисна за некои задачи: |
Но, има и ограничувања: |
|||||||||
 |
Брзо одговара на едноставни прашања. |
 |
Недостаток на здрав разум и емоции. |
|||||||
|
Организира големи количини информации. |
|
Може да направи грешки ако податоците не се точни. |
|||||||
|
Препознава слики, гласови и шеми. |
|
Понекогаш не го "разбира" добро контекстот. |
|||||||
|
Помага во здравјето, транспортот и домот. |
|||||||||
|
Пример: Медицинска апликација со вештачка интелигенција може да ви помогне да ги следите лековите, но не може да го замени вашиот доктор. |
||||||||||
|
Вештачката интелигенција работи со со податоци: што пребаруваме, што зборуваме, пишуваме, гледаме или купуваме. Затоа е важно да бидеме внимателни со тоа што го споделуваме: |
|||
|
Виртуелните асистенти можат да слушаат гласовни команди.
|
||
|
Апликациите собираат информации за подобрување на услугата.
|
||
|
Веб-страниците користат колачиња за да ја следат вашата активност.
|
||
|
Што може да направите? |
|||
|
Прочитајте (или барем прегледајте) политики за приватност. |
||
|
Користете поставки за приватност: многу апликации ви дозволуваат да ограничите какви информации споделувате. |
||
|
Не давајте лични информации (како број на сметка или адреса) на гласовен асистент или чатбот. | ||
|
Иако можеби не изгледа така, вештачката интелигенција не е неутрална. Програмирана е од луѓе и може да има грешки или пристрасности. На пример: |
||
|
Системот за препорака на заем може да одбие постара личност ако е обучена со податоци што фаворизираат помлади луѓе. | |
|
Апликација за препознавање на лице можеби нема да работи подеднакво добро со сите лица.
|
|
|
Затоа е важно да постојат јасни правила и одговорна употреба на овие технологии. |
||
|
Информирајте се: Како што правите сега. Учењето е првиот чекор.
|
|
|
Поставувајте прашања ако не разбирате: Членови на семејството, познаници или дури и асистенти во заеднички центри можат да ви помогнат.
|
|
|
Заштитете ги вашите информации: Споделувајте само она што е потребно.
|
|
|
Користете ја вештачката интелигенција како поддршка, а не како замена: Ти одлучуваш, технологијата ти помага.
|
|
Вештачката интелигенција нуди многу придобивки, но не е совршена. | |
||
|
Треба да ги заштитиме нашите лични податоци и да разбереме што споделуваме. | |||
|
Постојат ризици од грешки или неправда ако не се користи внимателно. | |||
|
Одговорната и свесна употреба е клучна за да се искористат нејзините придобивки без да се загрози нашата приватност или достоинство. |
Резиме
|
Што е АИ? Вештачката интелигенција им овозможува на машините да извршуваат задачи кои обично бараат човечка интелигенција, како одговарање на прашања, препознавање слики или давање препораки.
|
|
|
Каде ја наоѓате АИ во вашиот живот? Во виртуелни асистенти (Siri, Alexa), препораки на платформи (Netflix, YouTube), чатботови на веб-страници и домашни уреди (светла, камери).
|
|
|
Предности и претпазливост. АИ го прави вашиот живот поудобен и подостапен, но не е непогрешлива. Важно е да го користите како поддршка, а не како замена, и секогаш да ги заштитите вашите лични информации.
|
|
|
Одговорна и безбедна употреба. Учењето за вештачката интелигенција ве охрабрува. Користете само доверливи апликации, поставете ги поставките за приватност и не споделувајте лични податоци ако не сте сигурни.
|